Winkelwagen is leeg
Zondagmorgen 19 oktober. Ik zit op m'n gemakkie de krant te lezen. Een flink artikel in zaterdag editie van De Telegraaf met een grote kop: "Windenergie Sprookje". Het gaat over de kosten van windenergie, afgezet tegen de kosten van 'vuile' energie als bruinkool en steenkool. Als we het stuk mogen geloven gaat windenergie ons de komende jaren minstens 53 miljard euro kosten.
En winst voor het milieu is er niet omdat de CO2 die wij besparen door andere landen dan wel wordt uitgestoten, vanwege de (voor de gewone burger) niet te doorgronden handel in CO2-rechten. Je zou zeggen dat als er energie schoon wordt opgewekt dat de CO2 uitstoot zou moeten verminderen. Maar blijkbaar kopen landen als Polen de door ons verminderde uitstoot voor een habbekrats op om deze zelf de lucht in te jagen. Snapt u het???
Ik ben tegen geld verkwisten. Daar worden alleen de verkeerde mensen beter van. Maar ik ben er ook tegen om maar toe te kijken hoe er eindeloos gevochten wordt over hoe het beter kan, zonder dat er daadwerkelijk iets verbetert. De postbus 51 campagne "een beter milieu begint bij jezelf" kwam weer boven borrelen. Wat kan ik zelf doen om er voor te zorgen dat we de wereld niet nog verder verzieken.
Besparen!!! Energie gewoon niet gebruiken geeft het allerhoogste rendement. Daar kan geen warmtepomp, HR-ketel, windmolen of zonnepaneel tegen op. En het kan heel makkelijk. Met bewezen technieken, bestaande materialen en kundige vakmensen. Daar komt geen hightech aan te pas...
Laten we er voor zorgen dat we bij elke verbouwing hoe groot of klein ook en bij elk nieuwbouwproject focussen op energie besparen. Goed isoleren, in combinatie met luchtdichte aansluitingen en een goed ventilatiesysteem kunnen een besparing van wel 90% opleveren. En het grootste voordeel? Het levert ook nog eens een ontzettend comfortabel binnenklimaat op.
Vaak wordt gevraagd wat de meerkosten zijn om een huis passief te maken. Of wat de terugverdientijd is. Vaak trekken mensen al op voorhand de conclusie dat een passiefhuis (te) duur voor hen is. Maar al te vaak is dat een voorbarige en foutieve conclusie. Graag leggen we hier uit waarom.
Een korte zoektocht op Google levert vaak bedragen tussen de 8% en 12% meerkosten op. Als je een bestaand ontwerp om gaat zetten naar passiefhuis zou dat zo maar kunnen kloppen. Meer isolatiemateriaal, betere kozijnen en de extra arbeid werken kostenverhogend. Als het ontwerp zich toevallig leent voor de passiefhuismethode doordat het toevallig goed georienteerd is op de zon zou het eenvoudiger uitvoeren van de verwarming de kostenverhoging enigszins kunnen beperken.
Het is ook maar net hoe je meerkosten definieert. Hebben we het over de investering, of over de exploitatiekosten. Een passiefhuis vraagt wellicht een wat hogere investering in het begin. Echter wegen, bijna zonder uitzondering, de maandlasten van de hogere hypotheek vanaf het moment van oplevering op tegen de besparing op de energielasten. Sterker nog, in veel gevallen liggen de maandlasten van een passiefhuis zelfs lager dan die van een ‘normale’ woning.
Als de keuze voor passiefhuis aan de basis ligt van het ontwerp van het gebouw durven wij te stellen dat een passiefhuis voor elk budget haalbaar is. Absolute voorwaarde is dan wel dat het gebouw integraal wordt ontworpen. Dat wil zeggen dat er een intensief wordt samengewerkt door de architect, aannemer, installateur en liefst zelfs al leveranciers. Gebruik maken van elkaars kennis en kwaliteiten levert zonder twijfel de beste prijs-kwaliteit verhouding. Maandlasten zijn bij een dergelijke aanpak gegarandeerd lager.
1. Frisse lucht heeft een aangename geur
Frisse lucht associeren we vaak met dennen-, citroen- of lavendelgeuren zoals we die tegenkomen in chemische geurverfrissers, toiletsprays en zeepjes. Geheel onterecht natuurlijk, schone frisse lucht is geheel geurloos.
2. Ramen mogen niet open bij mechanische ventilatie
In operatiekamers, laboratoria en sommige high-tech productieruimtes mogen ramen niet worden geopend om de absolute zuiverheid van de lucht te garanderen. Dergelijke ruimtes zijn volledig afhankelijk van een ventilatiesysteem voor de aanvoer van zuivere lucht.
Bij woningen is er geen enkele reden waarom je een raam niet open zou mogen zetten. Integendeel, soms is het zelfs nodig. Bijvoorbeeld om de ruimte snel te spuien als in de keuken het eten is aangebrand. Of als iemand flink naar het toilet is geweest. Tevens ervaren veel mensen het open kunnen zetten van ramen en de frisse wind die zo binnenkomt als een belangrijk aspect van het wooncomfort.
3. Mechanische ventilatie met WTW is alleen voor passiefhuizen
Het terugwinnen van de warmte uit ventilatielucht is een wezenlijk onderdeel voor een goed passiefhuis. Maar ook bij een 'standaard' woning heeft warmte-terug-winning voordelen. De toegevoerde lucht heeft een aangename temperatuur en we gooien de warmte uit de afgevoerde lucht niet zomaar naar buiten.
4. Mechanische ventilatie maakt lawaai
Slecht ontworpen en ingeregelde ventilatie-installaties maken lawaai. Net als slechte verwarmingsinstallaties, niet goed gemonteerde circulatiepompen en eigenlijk alle slecht geëngineerde installaties. Een goede instelling van de debieten (luchthoeveelheden), een correct uitgelegd kanalensysteem en de juiste roosters eventueel in combinatie met akoestische dempers voorkomen geluidsoverlast. Vanzelfsprekend behoort dit alles tot een goede oplevering van de installatie.
5. In de kanalen leeft ongedierte
In principe leeft er in de kanalen helemaal niets. Als de installatie goed is aangelegd en regelmatig (2 à 3 keer per jaar) wordt doorgespoeld met verhoogde luchthoeveelheden geeft dat voldoende garantie dat er geen stofophoping of condensvorming optreedt in de kanalen. Juiste filters die regelmatig worden schoongemaakt en vervangen bieden de beste garantie op een geheel schoon systeem.
Mocht er in de loop van de jaren toch behoefte ontstaan aan een flinke reinigingsbeurt, dan kan een daarin gespecialiseerd bedrijf met camera-inspectie en reinigingsapparatuur elke vierkante centimeter van de luchtkanalen laten stralen.
6. Bij mechanische ventilatie heeft de gebruiker geen controle
Alles werkt vanzelf, dat klopt. Maar net als bij de thermostaat van de verwarming of een thermostatische kraan van een douche kan je als gebruiker de luchthoeveelheden die door het systeem gaan zelf aanpassen aan je behoefte. Bekendste voorbeeld hiervan is het op standje 3 zetten van de ventilatie na een douchebeurt.
7. Mechanische ventilatie maakt de lucht droog.
Als koude lucht van buiten naar binnen wordt gehaald en deze wordt opgewarmd daalt de relatieve luchtvochtigheid. Dit is pure natuurkunde. Dit verschijnsel is niet een effect dat alleen bij mechanische ventilatie ontstaat. Het gebeurt bij elke willekeurige vorm van ventilatie. Oma had vroeger niet voor niets van die bakjes met water aan de radiator hangen.
Gelukkig kunnen we bij mechanische ventilatie maatregelen treffen om dit effect tegen te gaan. Zo kan in de WTW een zogenaamde enthalpiewisselaar worden geplaatst. Hierdoor wordt niet alleen de warmte terug gewonnen uit de afgevoerde lucht maar ook een belangrijk deel van het vocht. Indien gewenst kan zelfs een actieve luchtbevochtiger in het systeem worden ingebouwd.
8. Een MV is veel werk
Elk ventilatiesysteem vraagt een minimum aan onderhoud. Op elke plek waar lucht naar binnen wordt gebracht is een regelmatige reiniging noodzakelijk: ventilatieroosters, decentrale en centrale luchtaanvoer.
Bij mechanische ventilatie met centrale aanvoer geldt dus ook dat de gebruiker met enige regelmaat (ca. 4 keer per jaar) de filters van de ventilatie-unit moet reinigen. De filters kunnen worden gewassen of er worden nieuwe geplaatst. In beide gevallen praten we over hooguit een paar minuten werk.